Het ultieme geheim van een gelukkig gezin

Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, maar elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze. Het zijn de openingsregels van Tolstoi’s Anna Karenina. Volgens de Amerikaanse schrijver Bruce Feiler had Tolstoi het bij het rechte eind. Alle gelukkige gezinnen lijken inderdaad op elkaar. Feiler deed er de afgelopen jaren onderzoek naar en schreef er een boek over: The Secrets of Happy Families. Het stuk dat hij erover schreef in The New York Times was wekenlang het best gelezen artikel en zijn Tedtalk werd meer dan een miljoen keer bekeken. Op de vraag wat een gelukkig gezin is, baseerde hij zich op onderzoek van Ellen Galinsky, oprichter van het Amerikaanse Family and Work Institute. Zij vroeg duizend kinderen wat hun grootste wens was over hun ouders. De ouders dachten dat de kinderen zouden antwoorden dat ze meer tijd met hun ouders wilden doorbrengen. Maar de grootste wens van de meeste kinderen was dat hun ouders minder moe en minder gestresst zouden zijn. Feiler ging op zoek naar gezinnen waar de ouders niet moe of gestresst waren en die zelf aangaven dat ze gelukkig  waren. Een van die gezinnen zette hem op het spoor van succesvolle bedrijven. Een gelukkig gezin, zo ontdekte hij, werkt volgens dezelfde principes als succesvolle moderne bedrijven.

In traditionele bedrijven vinden veel processen topdown plaats, van boven naar beneden. Een baas geeft opdrachten aan het middenmanagement, die speelt het weer door naar de werkvloer. Dat werkte misschien goed in de tijd dat er alleen gloeilampen in een fabriek werden gemaakt, maar tegenwoordig zijn succesvolle bedrijven veel flexibeler. Een goed idee is een goed idee, of dat nu van de stagiaire komt of van de CEO. En om die twee bij elkaar te brengen is er regelmatig overleg nodig. Succesvolle bedrijven werken in kleine teams die zichzelf managen. De lijnen zijn kort en de plannen worden voortdurend bijgesteld.

Een gelukkig – of goed functionerend – gezin zou op net zo’n manier georganiseerd moeten zijn. Zo zou er elke week een gezinsoverleg moeten zijn. Wat ging er deze week goed? Wat zou er anders kunnen? Wie heeft er ideeën om het beter aan te pakken? En iedereen, ook de kinderen, mogen regels ter discussie stellen en bijstellen indien nodig. Kinderen mogen voor elke regel ook zelf een beloning en een straf verzinnen. Om dat uit te testen, beleg ik direct de eerste familiebijeenkomst met mijn twee jongste kinderen (6 en 9). Ze nemen hun taak serieuzer dan ik had gedacht. De voordeur open laten staan en de wc niet doortrekken krijgen als straf tien keer springen of opdrukken. Over de beloning hoeven ze ook niet lang na te denken: helpen met de houtkachel aanmaken. Maar leuker nog dan het bedenken van de regels is dat ze genieten van hun nieuwe verantwoordelijkheid. Mijn eigen irritatie over de voordeur die openstaat verandert direct in een glimlach als ik zie hoe de kinderen elkaar op hun fout wijzen en elkaar aansporen om de bijbehorende straf uit te voeren. 

Het geheim van gelukkige gezinnen volgens Bruce Feiler. Tiencent.com

Flexibel zijn is een van de drie peilers van een gelukkig gezin, volgens Feiler. Opvoeden is per definitie een dynamisch proces omdat kinderen ouder worden. Net wanneer je de regel hebt geïntroduceerd dat je niet met je schoenen op de bak mag, moet je alweer nadenken over hoe laat je kind mag thuiskomen na een avondje stappen. Het belangrijkste aan flexibel zijn is dat kinderen het idee hebben dat de regels niet star van boven worden opgelegd. De tweede peiler van een gelukkig gezin is dan ook inspraak. ‘Betrek kinderen in hun eigen opvoeding, zegt Feiler. Dat betekent niet dat je ouderlijk gezag moet opgeven, maar je geeft je kinderen de gelegenheid om te oefenen met wat rechtvaardig is. 

Peiler drie komt ook uit het bedrijfsleven. Elk bedrijf heeft wel een verhaal of een anekdote. Een gezin zou dat ook moeten hebben. Het geeft ze het gevoel verbonden te zijn met iets groters. De Universiteit van Atlanta deed onderzoek naar hoe veel kinderen eigenlijk  weten over hun eigen familiegeschiedenis. Wisten ze hoe hun ouders elkaar hadden ontmoet? Op welke middelbare school ze hadden gezeten en waar de door hun ouders gekozen voornaam vandaan kwam. De kinderen die het hoogst scoorden op deze test hadden de grootste gevoel van eigenwaarde, zo bleek. Een hoge score was bovendien de grootste voorspeller voor geluksgevoel en emotionele stabiliteit bij kinderen. Kinderen die het idee hebben dat ze onderdeel zijn van een groter verhaal, hebben meer zelfvertrouwen. Zoals een werknemer van Albert Heijn trots kan zijn op de oude kruidenierswinkel aan de Zaanse Schans, of een verpleger op de  goede reputatie van zijn ziekenhuis, zo kan een kind trots zijn op het land van zijn grootouders of het liefdesverhaal van zijn ouders. Vertel niet alleen de verhalen uit de familiegeschiedenis, maar blijf ook de mooie geluksmomenten uit het gezin herhalen. Haal herinneringen op aan vakanties, verjaardagsfeestjes en gelukkige momenten. Kinderen kunnen daarnaast ook leren van de minder gelukkige momenten. Hoe je als gezin tijden van tegenspoed overwon. Of hoe oma toch weer leerde lachen na de dood van opa. Het zijn levenslessen die bijdragen aan het algehele geluksgevoel binnen een gezin.

Het boek is hier te koop.

Vragen om aan je kinderen (of aan jezelf)  te stellen:

Waar komen je grootouders vandaan?

Weet je waar je ouders op school hebben gezeten?

Hoe denk  je dat je ouders elkaar hebben ontmoet?

Is er ooit iets heel ergs gebeurd in je familie?

Weet je wat er gebeurde op de dag dat jij werd geboren?

Wat weet je over de bruiloft van je ouders of grootouders?

Waarom hebben je ouders de naam gekozen die je hebt?

Op wie in je familie lijk je het meest?

Wat voor werk deden je ouders vroeger?

Weet je of een deel van je familie uit een ander land kwam? 

Uit: Bruce Feiler, The Secret of Happy Families (2013)

HuishoudenHuishouden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s