Waarom vrouwelijke ZZP’ers 60 procent minder verdienen dan mannelijke ZZP’ers

zzpVoeden we jongens en meisjes verschillend op? Het jongensbrein is anders dan het meisjesbrein. Toch verklaren die verschillen niet het grote verschil in maatschappelijk succes tussen mannen en vrouwen.

Vrouwen in loondienst verdienen aan het begin van hun carrière vier procent minder dan mannen. Een verschil dat oploopt tot wel twintig procent voor precies hetzelfde werk. Vrouwelijke ZZP’ers verdienen zelfs zestig procent minder dan mannelijke. Nergens in Europa zijn zo weinig vrouwelijke hoogleraren als hier en het aantal vrouwen met een hoge functie in de technische sector is klein. Bijna de helft van de vrouwen in Nederland is economisch onzelfstandig.

Die verschillen zijn gedurende de hele schoolcarriere van jongens en meisjes niet of nauwelijks zichtbaar. Jongens halen gemiddeld een net iets hogere cito-score, maar zitten ook wat vaker in speciaal onderwijs of doen niet mee met de cito-toets. Jongens zijn wat beter in rekenen, meisjes wat beter in taal. Meisjes krijgen vaker een hoger schooladvies mee dan jongens. Waarschijnlijk omdat er niet alleen naar citoscores wordt gekeken, maar ook naar werkhouding. Ze slagen met vergelijkbare cijfers op de middelbare school en stromen daarna netjes door naar het vervolgonderwijs. Meisjes maken dat hoger onderwijs vaker af dan jongens, die relatief vaak uitvallen op Hoge School en Universiteit. De vraag is: wat gebeurt er daarna, dat de grote verschillen in maatschappelijk succes verklaart?

Voeden wij onze dochters en zonen misschien anders op, zonder dat we ons dat bewust zijn? De discussie over wat aangeboren (nature) en aangeleerd (nurture) is, speelt al bijna een halve eeuw. Geloofden we in de jaren zeventig nog dat we het gendertypisch gedrag van buitenaf konden beïnvloeden, in de jaren daarna sloeg de wijzer steeds verder uit naar het belang van aangeboren verschillen. Toch verklaren die biologische verschillen niet alleen de verschillen tussen jongens en meisjes.

Een belangrijk verschil tussen de seksen komt voort uit socialisatie, het nadoen van wat je als kind ziet. Kinderen observeren niet alleen gedrag, ze krijgen er ook voortdurend feedback op. Die feedback begint al heel jong. Onbewust geven ouders andere signalen aan hun zoon dan aan hun dochter. Dat begint al bij de soort interactie die ouders met hun kind hebben. Vaders brengen in verhouding veel meer tijd door met hun kinderen in spelactiviteiten. Moeders besteden significant meer tijd aan zorgende taken. Maar nog belangrijker dan de voorbeeldfunctie, is de onbewuste boodschap die ouders hun kinderen geven. Jongens gaan op onderzoek, meisjes blijven thuis.

Wie nu denkt dat we terug zijn in de jaren vijftig, vergist zich. Dat blijkt uit een test die gemaakt is in opdracht van de Europese Unie om leerkrachten in het basisonderwijs te wijzen op hun vooroordelen. Wie de test doet, zal schrikken van de uitkomst. Zo sterk associëren we werk met mannen en zorgtaken met vrouwen. Op de basisschool worden die verschillen bijna onmerkbaar versterkt. Zo krijgen jongens meer aandacht tijdens de rekenles en worden door de leerkracht hoger ingeschat als het gaat om het uitvoeren van technische opdrachten.

Genderontwikkeling is complex en zeker niet altijd van buitenaf te sturen. Maar het helpt om je bewust te zijn van de onbewuste beïnvloeding. Ouders spelen dus een grote rol wanneer het gaat om het stimuleren of afremmen van de ambities van meisjes. In Scandinavië is sekseneutraal opvoeden al jaren een belangrijk onderwerp. Zo maakte ToysRus daar een speelgoedfolder met jongens die met poppen spelen en meisjes die met bouwkranen spelen. Hier zorgde de speelgoedcatalogus van Bart Smit een paar jaar geleden voor ophef omdat meisjes werden aangemoedigd om een stofzuiger of strijkijzer aan sinterklaas te vragen. Tussen de huishoudspullen was geen jongen te bekennen.

Speelgoed lijkt onschuldig, maar zelfs de latere studiekeuze wordt bepaald door hardnekkige stereotypes. De Nederlandse overheid investeert grote bedragen in het werven van nieuwe studenten op technische opleidingen, maar nu blijkt dat juist meisjes afhaken als ze een betaprofiel mogen kiezen. Het belangrijkste is dat jongens en meisjes vrij moeten zijn om later hun eigen leven in te vullen zoals ze dat willen, zonder de beperking van rolpatronen. Dat een meisje dat aanleg heeft voor techniek niet beperkt word in haar talent omdat het nou eenmaal geen meisjesding is. Het helpt om je bewust te zijn van je vooroordelen. Juist als je denkt dat je ze niet hebt.

Door: Manon Sikkel

Ook verschenen in Quest Psychologie 2015

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s