Verboden gevoelens (8)

verboden gevoel 6Stiekem blij zijn als die vriendin wordt afgewezen, genieten van het verdriet van een ander – het zijn gevoelens waarvoor je je zou moeten schamen. Maar ieder mens heeft ze. En er zijn goede redenen om ze niet te onderdrukken. Verboden: Genieten van een ramp

‘Bij het Centraal Station in Amsterdam waren twee treinen op elkaar gebotst. De politie had het stationsplein afgezet, maar ik ben door de afzetting heen gefietst toen niemand oplette. Het was een spectaculair gezicht, dat voorste treinstel dat metershoog in de lucht hing. Er zijn vast een heleboel doden gevallen, dacht ik. Toen ik thuiskwam, zette ik meteen de televisie aan. Ik betrapte mezelf erop dat ik eigenlijk een beetje teleurgesteld was dat er maar vijftien gewonden waren.’

Emotioneel ramptoerisme heet het: heimelijk genieten van dood en ellende. Een jaar na de aanslag op het World Trade Centre in New York riep een Amerikaans tijdschrift (www.salon.com) lezers op om hun verboden gedachtes over 9/11 op papier te zetten. Het bleek dat niemand tot dan toe had durven zeggen dat ze het ook wel spannend vonden wat er was gebeurd. Behalve mensen die stiekem blij waren dat die lelijke torens waren verdwenen, waren er ook lezers die schreven: ‘Het was de beste dag van mijn leven, wat een avontuur.’

Sensatiezucht heeft alles met je eigen doodsangst te maken, zegt psycholoog en emotiespecialist Susanne Piët. ‘Mensen hebben een diepgewortelde angst voor de dood, want dat is het enige wat hen echt bedreigt. Ze doen allerlei oefeningen om daarmee om te gaan, die angst te overwinnen. Kijken naar ongelukken is daar één van. De confrontatie geeft een plezierig gevoel dat je er niet bij betrokken was. Daarbij sluiten de toeschouwers zich af voor al te grote identificatie met het slachtoffer.

Het type mensen dat bereid is om in de rij te staan voor een horrorfilm, is in principe hetzelfde type dat openstaat voor het getuige zijn van een brand, een ongeluk of een gewelddadige vechtpartij op straat. Niet dat liefhebbers van enge films allemaal ramptoeristen zijn, maar ze zitten er wel tussen. Mensen die het gevaar in levenden lijve opzoeken – bergbeklimmers of stuntmensen – hebben helemaal geen behoefte aan het zien van akelige dingen. Zij zoeken het fysieke gevaar op, ramptoeristen het nabije gevaar. Je ziet dat ramptoeristen vaak mensen zijn die in het dagelijks leven niet veel prikkels krijgen. Door veel te oefenen, de confrontatie met enge dingen aan te gaan, kunnen ze hun emotionele reactie op enge dingen opschorten.

Bij ongelukken en rampen zie je drie soorten reacties. De eerste is: ik moet helpen, ik moet iets doen. De tweede is: ik kan er toch niets aan doen, dus waarom zou ik kijken? En de derde is: ik maak iets mee, en ik doe er toch niemand kwaad mee als ik even ga kijken?’

Door: Manon Sikkel

Image: Aral Tasher

Ook gepubliceerd in: Psychologie Magazine 2004

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s